line();

solo exhibition at Center for Graph Art and Visual Research, Belgrade
curator: Nataša Janković

book installation (table, blank book 100x70cm, projector, laser sensor, Raspberry or Arduino+laptop)
3 animations, duration 5 min (loop)
7 plotter drawings in black 35x45cm
1 plotter drawing in black 37x70cm
3 plotter drawings in 4 colors 38x38cm

concept

Sol Lewitt’s oeuvre is often referenced by generative artists, making direct connections with his works that are instructions, piece and natural randomness introduced by various factors. Instructions are analogues to algorithm, and system is equipped with some degree of programmed randomness.

Starting point for this set of works in the line(); exhibition was Lewitt’s piece “Straight, Not-Straight and Broken Lines in All Horizontal Combinations (Three Kinds of Lines & All Their Combinations)” from 1973. Seven etchings include horizontal lines of those three types. I focused just on the types of lines he describes, and infinity of combinations if computer randomness is introduced into the system.

Results of the code (made with p5.js) are drawn with plotter either in black or in 4 colors on Fedrigoni Woodstock Betulla 285gr paper. Animations on the screens are pre-rendered from code, as 3 different 5 min long animations.

Main part of the exhibition is the installation, open book on the table and the projector from the ceiling. Two years ago I made a book for Chromatlas project in the same dimensions, but feeling of frustration due to limited number of pages and difficulties of choosing just one image from millions of possible stayed for a long time. I devised a simple system where turning pages triggers new variation of the code.

infinite book

In a dark room, interactive animation is projected on large, opened book (100x70cm) with blank pages. A new random composition is generated each time the page is turned.


Setup consists of projector vertically above the book. I sew the book from scratch, with pages from 250gr paper (Fedrigoni Old Mill – avorio/ivory) and covers from thick cardboard covered with patterned (lines) textile.

Laser sensor, from Waveshare with the range of around 0.8m, detects if obstacle is present. When the page is lifted, obstacle is detected and code is reset with new random values. Right page shows animation, and on the left legend shows type of lines, number of lines, seed, colors etc.

I had two possible setups for reading laser sensor and sending image to projector – Raspberry PI (unfortunately was unstable, but elegant) and Arduino+laptop (which worked without any problems). Code is written in Processing.

Animations & Plotter drawings

Catalogue (in Serbian only)

download catalogue (12mb)

Materijalizovano oko nas je rezultat algoritma, kodiranog sistema, gde skoro ništa nije unapred determinisano. Svako od nas je kompilacija hromozoma u genomu, kombinacija je beskonačno i deluju nasumično. Međusobno smo identični 99.6%, ali nas jedinstvenima čini onih malih, preostalih 0.4%. Ipak, ovako zanemarljivo mali broj, koji se može tumačiti i kao statistička greška u široj vrednosnoj skali vrlina i mana, čini nas delom varijabilnog neograničenog tiraža ljudske rase. U izvesnom smislu, podaci govore da su ljudi generativna, randomizovana bića koja se tokom vremena menjanju. Fine razlike su nastale nasumičnom kombinacijom kodova naših predaka, svidelo se to njima ili ne.

Dugogodišnja umetnička praksa Aleksandre Jovanić uobličena je u galeriji Centra za grafiku u okviru istraživačkog projekta line();. Umetnica i programerka, edukatorka i mejkerka, kako navodi na svom veb-sajtu, sugeriše i poseban pristup umetnosti.

Kako nam Aleksandra Jovanić pojašnjava u svojim instrukcijama za razumevanje rada, inicijalno se oslanja na ideju i promišljanja pionira konceptualne umetnosti Sola Levita (Sol LeWitt) da je ideja umetničko delo 1. U svom multimedijalnom eksperimentu ona polazi od opisa Levitovog rada iz 1973. godine, u kojem on crta tri tipa linija (ravne, neravne i isprekidane), kako kaže, u svim njihovim kombinacijama i formira sistem pravila koja potom vode ka realizaciji rada. U ovom slučaju Levitov opis se može preuzeti i kao niz instrukcija. Aleksandra se koristi jezikom koji je njoj jasan, kreira u digitalnom prostoru program koji tumači ove instrukcije i pokreće sistem koji realizuje ideju u realnom i u latentnom prostoru u umetničku digitalnu grafiku. U galeriji Centra radovi su ili materijalizovani ploter mašinom na papiru ili se generišu interaktivno in situ, gde su posetioci neophodni učesnici u procesu kreiranja. Okretanje stranice ručno šivene knjige registruje senzor, koji potom daje instrukciju programu da generiše novu nasumičnu grafiku, predodređenu poželjnim varijablama. Umetnica se sasvim prirodno nalazi u domenu generativne umetnosti, realizujući delom nasumično, a delom autonomno, vremenski promenjivo i kompjuterski kodirano umetničko delo.

Grafike na stranicama knjige, ploter crteži i autonomne animacije, estetske su refleksije umetnice Aleksandre Jovanić, koja nas permanentno ometa u pokušajima da je smestimo u određeni pravac konstantnom promenom u izvedenim radova. Posmatrajući opsežan multidisciplinaran stvaralački opus, utemeljuje se utisak minimalističke usmerenosti, ističu se čiste linije i promišljena, odmerena, upotreba boja. Estetika realizovanih radova izloženih u Centru ove umetnice odgovara frazi manje je više, koju je izrekao arhitekta
Ludvig Mis van der Roe (Ludwig Mies van der Rohe) i koja je sinonim za ideju da jednostavnost i jasnoća vode ka adekvatnom estetskom rezultatu.

– Nataša Janković, kustoskinja


1 Sol Levit (Sol LeWitt) 1928 – 2007. je Američki umetnik koji je zadobio slavu krajem šezdesetih godina prošlog veka delom zbog svojih zidnih murala, a delom zbog zastupanja teorije da je umetnik generator ideje i ideju posmatra kao umetničko delo, a konceptualnu umetnost kao intelektualni, pragmatičan čin. Levitova verovanja i tvrdnje se smatraju ključnim u postmodernizmu.